TADA: Talk, Ask, Decide, Act (praat, vraag, kies, doe)
Onze eigen manier om van een prentenboek een echt gesprek met je kind te maken.
TADA is Telnings eigen manier om over een verhaal te praten. Je praat met je kind, je vraagt, je kind beslist hoe het verhaal afloopt, en dan doe je iets: je neemt het verhaal mee naar het echte leven. Het werkt met elk Telning-boek, in elke taal die jullie thuis spreken.
Waar komt TADA vandaan?
TADA is onze eigen manier om over een verhaal te praten. Onze cognitief en gedragswetenschappers bouwden het na een zorgvuldige analyse van het onderzoek, waaronder meta-analyses en trials over samen lezen, woordloze boeken en praten over gevoelens, and from our clinical and behavioural work with children and families.
We lazen het onderzoek
Meta-analyses en trials over samen lezen, woordloze boeken en praten over gevoelens.
We voegden toe wat we in ons werk leerden
Wat we zien als we week na week met kinderen en gezinnen werken.
We maakten er vier eenvoudige stappen voor thuis van
Talk, Ask, Decide, Act. Kort genoeg om te onthouden bij het slapengaan.
Wat zegt het onderzoek?
Vijf bevindingen in gewone woorden. Elke kaart verwijst naar de bron onderaan de pagina.
Het gesprek telt het meest.
Kinderen die na een verhaal over gevoelens praatten, begrepen gevoelens beter dan kinderen die dezelfde verhalen zonder dat gesprek hoorden.
Praten met een kind helpt meer dan voorlezen aan een kind.
Grote overzichtsstudies naar dialogisch lezen komen hierin overeen.
Bron: Mol, S. E., Bus, A. G., de Jong, M. T. & Smeets, D. J. H. 2008; Dowdall, N. et al. 2020
Geen woorden betekent meer praten.
Bij woordloze boeken stellen ouders meer open vragen en zeggen kinderen meer.
Bron: Chaparro-Moreno, L. J., Reali, F. & Maldonado-Carreño, C. 2017; Petrie, A., Mayr, R., Zhao, F. & Montanari, S. 2023; Murphy, K. A. et al. 2025
Eén plaatje tegelijk.
Jonge kinderen leerden meer woorden als één plaatje tegelijk werd getoond. Daarom hebben onze boeken één plaatje per vel.
Eenvoudige pagina’s helpen de aandacht.
Drukke, versierde ruimtes trokken de aandacht van jonge kinderen weg. Daarom houden we onze pagina’s eenvoudig.
Wat is dialogisch lezen?
Dialogisch lezen is een manier om samen een boek te lezen waarbij het kind meer van het praten doet. De volwassene stelt een vraag, luistert, herhaalt de woorden van het kind en voegt er een of twee toe. Na verloop van tijd wordt het kind de verteller. TADA is erop gebouwd.
Wat is nieuw aan TADA?
Decide is een stap op zich.
Het verhaal stopt bij een splitsing: twee eindes, naast elkaar. Je kind kiest en zegt waarom. Er is geen fout antwoord.
Het kind praat het meest.
De volwassene vraagt, wacht en voegt één woord toe.
Act brengt het verhaal naar het echte leven.
“Wat zou jij doen?” Daarna tekent je kind zijn eigen einde.
De cirkel sluit zich.
Jij stuurt de tekening. Wij sturen een verhaalkaart en ideeën voor jullie volgende gesprek.
Woordloos, dus het werkt in elke taal.
Het verhaal is van jou en je kind, in de taal die jullie thuis spreken.
Beslissen staat centraal.
Je kind ziet de keuzes, denkt na over wat er kan gebeuren, kiest er één en zegt waarom. Gevoelens, vriendjes en nieuwe manieren om te handelen zijn erin verweven.
Hoe werken de vier stappen?
Wie wat doet, drie dingen die je kunt zeggen, en een tip voor een tweejarige en een voor een kind van zeven of ouder.
Talk (praat)
Je kind
Je kind kijkt naar de pagina en zegt wat het ziet. Jij wacht. Dan herhaal je de woorden en voeg je er een of twee toe.
Drie dingen om te zeggen
- “Je ziet een kat.”
- “Ja, een kat op de muur.”
- “Wat is er nog meer?”
- Leeftijd 2–3
- Wijs dingen aan en benoem ze samen. Jij doet het meeste praten, en dat is goed.
- Leeftijd 7+
- Laat je kind de hele pagina vertellen voordat jij iets zegt.
Ask (vraag)
Jij
Eerst één eenvoudige vraag: wie, wat, waar. Dan één over gevoelens of waarom.
Drie dingen om te zeggen
- “Wie is er?”
- “Hoe voelt ze zich?”
- “Waarom denk je dat?”
- Leeftijd 2–3
- Eén vraag per pagina. Tel in gedachten tot vijf voordat je helpt.
- Leeftijd 7+
- Vraag “Wat zou er daarna kunnen gebeuren?” voordat je de pagina omslaat.
Decide (kies)
Je kind
Bij de splitsing staan twee eindes naast elkaar. Je kind kiest er één en zegt waarom. Er is geen fout antwoord.
Drie dingen om te zeggen
- “Welk einde kies je?”
- “Waarom dat?”
- “Wat zou het andere veranderen?”
- Leeftijd 2–3
- Je kind wijst. Jullie kunnen dat einde samen inkleuren.
- Leeftijd 7+
- Vraag wat elk einde zou veranderen voor de anderen in het verhaal.
Act (doe)
Samen
Neem het verhaal mee naar het echte leven. Daarna tekent je kind zijn eigen einde, en stuur je het naar Pim.
Drie dingen om te zeggen
- “Wat zou jij doen?”
- “Wanneer voelde jij je zo?”
- “Zullen we het vandaag proberen?”
- Leeftijd 2–3
- Speel het na met een knuffel. Houd het kort.
- Leeftijd 7+
- Laat je kind het einde alleen tekenen en er dan het verhaal van vertellen.
Daarna: houd het verhaal gaande.
Je kind koos het einde en tekende het. Leg dat einde waar jullie het allebei zien: een sticker op de laatste pagina, de tekening aan de muur, Pim op de ontbijtmok. Kinderen die een verhaal met een voorwerp naspelen en navertellen, gebruiken rijkere woorden en genieten meer van het verhaal, en de verbeelding die ze in zulk spel tonen voorspelt jaren later creatief denken. Eén regel: geef het aandenken na de tekening, als verrassing, nooit als belofte vooraf. Een vooraf beloofd presentje zorgt dat kinderen uit zichzelf minder tekenen; een verrassing niet.
Wat onderzoek laat zien, en wat nog niet
De effecten van samen lezen zijn klein tot middelgroot, en ze verdwijnen zonder oefening. Dus: korte momenten, vaak, en lees hetzelfde boek opnieuw.
Geen enkele studie heeft prentenboeken waarin je het einde kiest al getest. Wij gebruiken de splitsing om een gesprek op gang te brengen, en we testen het met gezinnen.
Bronnen
De studies achter deze pagina, uit onze onderzoeksrichtlijn. Links openen de pagina van de uitgever.
- Grazzani, I. & Ornaghi, V. (2011). Journal of Child Language, 38(5), 1124–1139.
- Mol, S. E., Bus, A. G., de Jong, M. T. & Smeets, D. J. H. (2008). Early Education and Development, 19(1), 7–26.
- Dowdall, N. et al. (2020). Child Development, 91(2). Openen: doi.org/10.1111/cdev.13225
- Noble, C. et al. (2019). Educational Research Review, 28, 100290.
- Barone, C., Chambuleyron, E., Vonnak, R. & Assirelli, G. (2019). Educational Research and Evaluation, 25(5–6), 270–298.
- Goriot, C., Jongstra, W. & Mensink, R. (2024). L1-Educational Studies in Language and Literature, 24(1). Openen: doi.org/10.21248/l1esll.2024.24.1.712
- Chaparro-Moreno, L. J., Reali, F. & Maldonado-Carreño, C. (2017). Early Childhood Research Quarterly, 40, 52–62.
- Petrie, A., Mayr, R., Zhao, F. & Montanari, S. (2023). Journal of Child Language, 50(1), 104–131.
- Murphy, K. A. et al. (2025). Journal of Child Language, 52(2), 399–424. Openen: doi.org/10.1017/S0305000924000072
- Grolig, L., Cohrdes, C., Tiffin-Richards, S. P. & Schroeder, S. (2020). Early Childhood Research Quarterly, 51, 191–203.
- Ni, Y. (2026). Frontiers in Psychology, 17. Openen: doi.org/10.3389/fpsyg.2026.1853362
- Ornaghi, V., Grazzani, I., Cherubin, E., Conte, E. & Piralli, F. (2015). Social Development, 24, 166–183.
- Narratief overzicht (2025). Frontiers in Psychology. Openen: doi.org/10.3389/fpsyg.2025.1622536
- Flack, Z. M. & Horst, J. S. (2018). Infant and Child Development, 27(1), e2047.
- Fisher, A. V., Godwin, K. E. & Seltman, H. (2014). Psychological Science, 25(7), 1362–1370.
- Tare, M., Chiong, C., Ganea, P. & DeLoache, J. (2010). Journal of Applied Developmental Psychology, 31, 395–400.
Klaar om het te proberen?
De ouderengids heeft de korte versie: wat je doet voordat je begint, vragen die werken en tips per leeftijd.








